کارشناسی پیوسته مهندسی برق

 – مقدمه :

در اجرای اصول قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، از جمله بند «ب» اصل دوم و بندهای ۳ و ۱۳ اصل سوم و ایجاد شرایط تحقق بند ۴ همین اصل و نیز اجرای اصل سی ام و بند ۷ اصل چهل و سوم و ایجاد شرایط تحقق بندهای ۸ و ۹ این اصل و اصول دیگر و با توجه به گسترش روز افزون دانش و کاربرد مهندسی برق در زمینه های الکترونیک ، مخابرات ، قدرت و کنترل در زندگی بشر، پس از بررسی و مطالعه پیشرفتها و نیازهای کشور ، دوره کارشناسی مهندسی برق با مشخصات زیر تدوین شده است:

– تعریف و هدف :

دوره کارشناسی مهندسی برق یکی از مجموعه های آموزش عالی در زمینه فنی و مهندسی بوده و هدف آن تربیت افراد مستعدی است که بتوانند با آگاهی علمی و فنی کافی از عهده وظایف طراحی، بهره برداری و توسعه، نظارت، مدیریت و نگهداری از سیستم های الکتریکی در زمینه های مرتبط برآیند و آماده تحصیل در مقاطع بالاتر باشند. بر همین مبنا برنامه درسی دوره مرکب از دروس نظری، آزمایشگاهی، کارگاهی و کارآموزی و پروژه است.

– نقش و توانایی :

فارغ التحصیلان این دوره آمادگی و مهارت های زیر را بدست خواهند آورد:

– مهارت کافی در شناخت، نحوه عملکرد و چگونگی نگهداری و بهره برداری سیستم ها و کنترل و اجرای پروژه ها در گرایش مربوطه به ویژه بصورت گروهی

– فراگیری مستمر، شناسائی و بهره برداری تکنولوژی های جدید، به ویژه فناوری اطلاعات، و ارزیابی آنها بمنظور کاربرد در طرح و توسعه و نوآوری

– شرکت در پروژه های صنعتی، تحقیقاتی و بررسی های فنی در زمینه گرایش تخصصی

– کسب توانایی های لازم جهت تجزیه و تحلیل سیستم ها و طراحی آن

– مسئولیت پذیری، علاقمندی به پیشرفت حرفه ای، استقبال از رقابت سالم، برخورداری از وجدان کاری و مهارت های ارتباطی، گفتاری، نوشتاری و رفتاری

– برخورداری از مکارم و فضایل انسانی و کسب درک صحیح از امور فرهنگی، اجتماعی و سیاسی و احساس مسئولیت در قبال آنها

– ضرورت و اهمیت :

تربیت کارشناسان مهندسی برق با توجه به موارد زیر روشن است:

– گسترش و نفوذ روزافزون فناوری و دانش مهندسی برق در ابعاد صنعتی، تولیدی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و خدماتی و لزوم نوآوری و به روزرسانی آنها جهت ارتقاء کیفی و توسعه توانایی بهره برداری از مواهب و استعداد ها در این زمینه ها

– لزوم همگامی با پیشرفت های جهانی در این حیطه ها

– طول دوره و شکل نظام :

طول متوسط این دوره ۴ سال می باشد و برنامه های درسی آن برای ۸ ترم برنامه ریزی می شود. طول هر ترم ۱۶ هفته آموزش کامل است. مدت هر واحد برای درس نظری ۱۶، عملی و آزمایشگاهی اصلی و تخصصی ۳۴، کارگاهی ۵۱ و کارآموزی ۱۵۰ ساعت است. همچنین برای دروس نظری غیرعمومی، برگزاری کلاس تمرین تا سقف یک سوم واحد درس مجاز می باشد.

تعیین گرایش تخصصی دانشجویان رشته مهندسی برق، پس از گذراندن موفقیت آمیز حداقل ۷۰ واحد از دروس پایه و اصلی و اخذ نمره در چهار درس الکترونیک ۲، تحلیل سیستم های انرژی الکتریکی ۱، سیستم های کنترل خطی و اصول سیستم های مخابراتی، اولویت و امتیاز دانشجو (رابطه زیر) و ظرفیت های اعلام شده توسط دانشکده/ گروه آموزشی، حداکثر دوبار در سال صورت می گیرد. تعیین گرایش دانشجویانیکه در پایان ۷ ترم تحصیل موفق به احراز شرایط نشوند و یا در اولین نوبت پس از احراز اقدام ننمایند، توسط دانشکده/ گروه آموزشی و با توجه به ظرفیت های باقیمانده انجام می گیرد.

۲/۰ × (معدل کتبی (سراسری) دیپلم متوسطه) = امتیاز

۸/۰ × (معدل کل دروس پایه و اصلی اخذ شده) +

– واحدهای درسی :

تعداد کل واحدهای درسی، آزمایشگاهی و کارگاهی این مجموعه، بر اساس معیار ها و مقررات وزارت، شامل انسجام، پیوستگی، تعادل، انعطاف پذیری، مهارت افزایی، و همچنین تحلیل برنامه های مشابه در برخی از دانشگاههای مشهور دنیا، ۱۴۰ و به تفکیک زیر است:

– عمومی                                        ۲۲ واحد

– پایه                                            ۲۶ واحد

– اصلی                                           ۵۱ واحد

– تخصصی الزامی                           ۲۳ واحد

– تخصصی انتخابی                           ۶ واحد

– تخصصی اختیاری                          ۱۴ واحد

کارشناسی ناپیوسته مهندسی تکنولوژی الکترونیک

– مقدمه :

این برنامه براساس چهار چوب اصلی آموزش‌های علمی کاربردی گروه هشتم شورای عالی برنامه‌ریزی و بر مبنای آموزش‌های علمی کاربردی طراحی و تدوین شده است. کارشناسان علمی کاربردی با تکنولوژی فردی است که دانش و مهارت‌های فنی‌وحرفه‌ای را بر اساس نیازهای شغلی خاص، به صورت حرفه‌ای به منظور اجرای فعالیت در طرح‌های صنعتی فرا گرفته باشد.

– تعریف و هدف :

هدف این برنامه تربیت کارشناس علمی – کاربردی در رشته الکترونیک است که اطلاعات و مهارت‌های کافی در زمینه نظری و عملی مشاغل مرتبط با الکترونیک را کسب می‌نماید.

– اهمیت و ضرورت دوره :

پیشرفت علم الکترونیک سبب رشد سریع تکنولوژی و توسعه کشورهای صنعتی گردیده است. تدریجاً سیستم‌های الکترونیک جایگزین سیستم‌های قدیمی ما می‌شود و کمبود متخصص در این زمینه قطعاً در راه‌اندازی و نگهداری و کنترل دستگاه‌ها اثر منفی خواهد گذاشت. از این لحاظ است که تربیت نیروی انسانی کارآمد در صنایع امری ضروری به نظر می‌رسد.

– مشاغل فارغ‌التحصیلان :

کارشناس ابزار دقیق

کارشناس سیستم‌های کنترل رایانه‌ای

کارشناس سیستم‌های الکترونیکی

– نقش و توانایی :

فارغ‌التحصیلان قادر به انجام امور زیر می‌باشند:

کار با سیستم‌های میکرو پرسسوری و کنترل صنعتی

تجزیه و تحلیل مدارهای الکترونیکی

شناخت و کاربرد مدارهای مجتمع و منابع تغذیه

شناخت مدارهای مخابراتی و خطوط انتقال

برنامه‌سازی به یکی از زبان‌های برنامه‌نویسی

– ضوابط و شرایط ورودی‌ها :

فارغ‌التحصیلان دوره‌های کاردانی در رشته و گرایش‌های الکترونیک- رادیو تلویزیون- مخابرات الکترونیک صنعتی، و گروه برق و الکترونیک

قبولی در آزمون سراسری

داشتن شرایط عمومی

تبصره: قبول‌شدگان ملزم به گذراندن دروس جبرانی می‌باشند (به تشخیص مجری)

 – طول دوره و شکل نظام :

حداقل طول دوره در این مجموعه ۲ سال است و برنامه‌های درسی آن در ۴ نیمسال برنامه‌ریزی شده است، طول هر نیمسال ۱۷ هفته آموزش کامل است. زمان هر واحد نظری ۱۷ ساعت، آزمایشگاهی ۳۴ ساعت و کارگاهی ۵۱ ساعت در طول نیمسال است. (ساعات دروس آزمایشگاهی و کارگاهی یک واحدی می‌تواند به ترتیب تا ۵۱ و ۶۸ ساعت افزایش یابد.)

تعداد کل واحدهای درس این مجموعه بشرح زیر است:

دروس عمومی                ۹ واحد

دروس پایه                   ۱۳ واحد

دروس اصلی                 ۱۹ واحد

دروس تخصصی           ۲۹ واحد

جمع کل واحد              ۷۰ واحد

کارشناسی پیوسته مهندسی انرژی

– هدف و ماهیت:

در حال حاضر روند رو به رشد تقاضاي انرژي از طريق گسترش سيستم هاي عرضه انرژي و بهره برداري از منابع انرژي فسيلي تامين مي شود. رشد سريع مصرف انرژي و سهم بالاي انرژي هاي فسيلي در تامين انرژي مورد نياز بخشهای مختلف مصرف کننده انرژی، موجب سرعت بخشیدن به روند پايان پذيري منابع انرژي فسيلي و پخش حجم زيادي از مواد آلاينده در محيط زيست شده است. علاوه بر این، وابستگي اقتصاد کشور به درآمدهاي ناشي از صادرات منابع انرژي فسيلي، موجب شده تا نظام اقتصادي کشور به شدت از تحولات بازار جهاني انرژي تاثیر بپذیرد. از سوی دیگر ارتباط گسترده بخش انرژي با تحولات مختلف فنی، علمی، اقتصادي و اجتماعي ايجاب مي کند تا طراحي، توسعه و بهره برداري از سيستم هاي انرژي به صورت بهينه صورت پذيرد. به این ترتیب نقش دانشگاهها در تربیت نیروی انسانی آموزش ديده و کارآمد در زمينه هاي مختلف انرژي بسیار مهم و اساسی ارزیابی می شود.

با توجه به نقش كليدي تعاملات انرژي در سطح جهان، بررسي تجربيات كشورهاي مختلف در اين زمينه از اهميت ويژه اي برخوردار مي باشد. ايجاد رشته مهندسي انرژي در دانشگاهها و مراكز تحقيقاتي دنيا از دهه ۱۹۷۰ ميلادي با توجه به افزايش سريع قيمت انرژي و ضرورت تربيت نيروهاي متخصص در زمينه هاي مختلف انرژي آغاز شد. از اواسط دهه ۱۹۷۰ ميلادي و پس از شوک بازار جهاني نفت، با توجه به پيچيدگي هاي مسائل و مشکلات بخش انرژي و احساس نياز مبرم کشورها به تربيت نيروهاي متخصص جهت يافتن راه حل هاي مناسب در زمينه هاي مختلف انرژي، به تدريج ايجاد مراکز تحقيقاتي و آموزشي در اين رابطه در آمريکا، کشورهاي بزرگ عضو اتحاديه اروپا و برخي کشورهاي آسيايي آغاز شد.

در حال حاضر روند رو به رشد تقاضای انرژی از طریق گسترش سیستم های عرضه انرژی و بهره برداری از منابع انرژی فسیلی تامین می شود. رشد سریع مصرف انرژی و سهم بالای انرژی های فسیلی در تامین انرژی مورد نیاز بخش های مختلف مصرف کننده انرژی، موجب سرعت بخشیدن به روند پایان پذیری منابع فسیی و پخش حجم زیادی از مواد آلاینده در محیط زیست شده است. از سوی دیگر ارتباط گسترده بخش انرژی با تحولات مختلف فنی، علمی، اقتصادی و اجتماعی لزوم طراحی و توسعه و بهره برداری از سیستم های انرژی را به صورت بهینه ایجاب می نماید.

– گرایش های رشته مهندسی انرژی:

۱- سیستم های انرژی:

در این زمینه پژوهشی، دانشجویان با فراگیری تکنیک‌های شبیه‌سازی سیستم‌های ترکیبی (چرخه تولید، توزیع و مصرف انرژی) مانند سیستم‌های ترکیبی تولید حرارت و قدرت یا تولید همزمان و … با هدف ارزیابی جایگاه حامل‌های انرژی، گامی تخصصی در جهت بررسی سیستم‌ها از دیدگاه مهندسی انرژی بر می‌دارند. علاوه بر این مشکلات بخش انرژی با دیدگاه سنجش فنی و اقتصادی پروژه‌ها، گام بعدی و تکمیلی این تحقیقات خواهد بود. همچنین در این گرایش، به کمک قوانین اساسی علوم مکانیک، ترمودینامیک و برق قدرت به عنوان مبنای مدل سازی اولیه جهت تراز انرژی سیستم‌ها، جهت گیری فناوری‌های فعلی را به سوی بهینه‌سازی و حداقل کردن مصرف انرژی می‌برد و هم چنین می‌تواند در مدیریت کلان بخش انرژی، تصمیم گیری نهاد و سازمان‌های مربوطه، دیدگاه‌های تلفیقی برنامه ریزی در صنایع و بخش‌های انرژی شامل وزارت نفتو وزارت نیروکارایی داشته باشد و مدیریت برنامه‌ریزی کشور را با در نظر گرفتن مسایل فنی مرتبط با فرایند انرژی یاری دهد.

۲- فناوری‌های انرژی:

در این زمینه پژوهشی، روش‌های مختلف طراحی مفهومی سیستم‌های تبدیل انرژی پیشرفته، سیستم‌های تولید هم زمان برق و حرارت و برودت و همچنین قابلیت انواع سیستمهای انرژی‌های تجدید پذیر با کمک ابزارهای تحلیلی متفاوت نظیر مدل‌های برنامه ریزی ریاضی، مدل سازی دینامیک سیالات محاسباتی و انجام آزمایش‌های تجربی مورد بررسی قرار خواهد گرفت. همچنین دانش آموختگان این گرایش می‌توانند با شناخت انواع فناوری‌های پیشرفته انرژی و قابلیت‌های منابع انرژی تجدید پذیر در کشور علاوه بر توسعه دانش فنی در این زمینه، تدوین برنامه‌های گسترش استفاده از فناوری‌های نوین (نقشه راه یا سندهای راه بردی) در کشور را نیز بر عهده گیرند.

۳- انرژی و محیط زیست:

در این زمینه نیز ارتباط متقابل انرژی و محیط زیست به کمک ابزارهای تحلیلی نظیر معادلات دینامیک سیالات، معادلات انتقال جرم و حرارت با در نظر گرفتن تاثیر مسائل اقتصادی مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت. همچنین مدل پخش انواع آلاینده‌ها با استفاده از روش‌های مختلف دینامیک سیالات محاسباتی مورد بررسی قرار خواهد گرفت و دانشجویان می‌توانند با مطالعه و بررسی روش‌های بازیافت انرژی از ضایعات و پسماندها با توجه به مسایل زیست محیطی در حفظ و حراست از محیط زیست و کاهش آلودگی‌های زیست محیطی نقش مهمی ایفا کنند. از آن جایی که بخش عمده‌ای از آلودگی‌های زیست محیطی ناشی از احتراق سوخت‌های فسیلی برای تامین انرژی می‌باشد اصول و روش‌های کاهش آلودگی‌های زیست محیطی و ارزیابی فنی – اقتصادی آنها از مهم ترین مسایلی است که دراین زمینه مورد بررسی قرار می‌گیرد. قوانین و مقررات زیست محیطی، تجارت کردن، بهینه‌سازی مصرف آب و حفظ منابع آبی، تصفیه و استفاده از پساب‌های صنعتی، سیاست گذاری ساختاری و در نهایت اعمال استانداردهای زیست محیطی نیز از جمله مواردی می‌باشند که در این زمینه پژوهشی در نظر گرفته می‌شود.

– توانایی مورد نیاز و قابل توصیه:

قوي بودن در دو درس رياضي و فيزيک، همانند ساير رشته هاي مهندسي، از شروط موفقيت در اين رشته است.با توجه به اینکه این علم جدید است، منابع آن اکثرا به زبان انگلیسی هستند بنابراین آشنایی با زبان انگلیسی از ویژگی های مورد نیاز مهندسان خواهد بود.

– آینده ی شغلی و بازارکار:

فرصت های شغلی برای دانش آموختگان این دوره می‌تواند در دو بخش ذیل خلاصه شود:
بخش دولتی:وزارت نفت، وزارت نیرو، شرکت ملی نفت ایران، شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت، سازمان انرژی‌های نو ایران، سازمان بهره‌وری انرژی، سازمان حفاظت محیط زیست، سازمان انرژی اتمی ایران، موسسه مطالعات بین‌المللی انرژی، وزارت صنعت معدن و تجارت، توانیر و شرکتهای برق منطقه‌ای، وزارت راه و شهر سازی و سایر نهادهای تصمیم گیری در بخش انرژی کشور.

– وضعیت ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر:

امکان ادامه تحصیل تا مقطع دکتری فراهم است.

 – طول دوره و شکل نظام :

حداقل طول دوره در این مجموعه ۵ سال است و برنامه‌های درسی آن در ۱۰ نیمسال برنامه‌ریزی شده است، طول هر نیمسال ۱۶ هفته آموزش کامل است.

تعداد کل واحدهای درس این مجموعه ۱۳۸ واحد بشرح زیر است:

دروس جبرانی                  ۶ واحد

دروس عمومی                ۲۰ واحد

دروس پایه                   ۳۵ واحد

کارورزی و پروژه               ۴ واحد

دروس انتخابی               ۱۶ واحد

جمع کل واحد              ۱۳۸ واحد

2167