نام و نام خانوادگی: سمانه نجفیان
عنوان پایان نامه: ایجاد ساختار سه بعدی شبکیه متشکل از سلول‌های رنگدانه‌دار و پیش‌ساز فوتورسپتوری شبکیه
رشته تحصیلی: زیست شناسی سلولی و ملکولی
مقطع تحصیلی: کارشناسی ارشد ناپیوسته
استاد راهنما: دکتر محمد حسین نصر اصفهانی

چکیده:
بیان موضوع:
در دهه‌های اخیر اختلالات بینایی شیوع بسیاری پیدا کرده‌اند که بعضی از آن‌ها قابلیت درمان ندارند. از جمله شایع‌ترین آن‌ها بیماری‌های شبکیه می‌باشد که بیشتر سلول‌های رنگدانه‌دار شبکیه و گیرنده‌های نوری را درگیر کرده‌اند. متأسفانه با پیشرفت بسیاری از این اختلالات، به مرور زمان، فرد بینایی خود را از دست می‌دهد. دانشمندان با روی آوردن به دانش استفاده از سلول‌های بنیادی مطالعات قابل توجهی در دستیابی به سلول‌های شبکیه انجام داده‌اند.
هدف:
شبکیه، لایه نازک بافتی در سطح داخلی چشم است. درفضای شبکیه چشم دو گروه سلولی وجود دارند که با همکاری یکدیگر نهایتاّ منجر به فرآیند دیدن می‌شوند: 1-سلول‌های رنگدانه‌دار شبکیه 2- سلول‌های عصبی شبکیه که از جمله آن‌ها سلول‌های فوتورسپتوری می‌باشند. طبق مطالعات محدود صورت گرفته قبلی، تمایز سلول‌های پیش‌سازعصبی شبکیه به میزان مؤثری تحت تأثیر سلول‌های رنگدانه‌دار شبکیه می باشد. بدین منظور هدف از این مطالعه، دستیابی به سلول‌های فوتورسپتوری شبکیه با استفاده از اثر القایی همکشتی سلول‌های پیش‌ساز عصبی شبکیه با سلول‌های رنگدانه‌دار شبکیه بوده‌است.
روش پژوهش:
در این مطالعه، همکشتی سلول‌های پیش‌ساز عصبی شبکیه با سلول‌های رنگدانه‌دار شبکیه (ARPE19) بر روی بستر آلژینات-لامینین111 (همانند موقعیت درون‌تنی) انجام شده و همچنین تیمار همزمان با DAPT (N-[N-(3,5-Difluorophenacetyl-L-alanyl)]-S-phenylglycine t-Butyl Ester) با گروه کنترل (کشت سلول‌های پیش‌ساز عصبی شبکیه تحت تیمار با DAPT) ، مقایسه شده است.
نتایج و بحث:
نتایج این مطالعه نشان داد که می توان با استفاده از ایجاد لایه آلژینات دستکاری شده شرایط مناسبی برای کشت سلول‌های ARPE19 به همراه RPC (Retinal Progenitor Cell) فراهم نمود. این مدل همکشتی سبب ایجاد ساختار سه بعدی از این دو نوع سلول شد. همچنین در مواردی ارتباط نزدیکی بین این دو لایه سلولی نیز مشاهده شد. همکشتی RPC با سلول‌های ARPE19 سبب تمایز بیشتر این سلول‌ها به سمت سلول‌های مخروطی فوتورسپتوری  شد. با حذف لایه هیدروژلی با استفاده از شلاته کننده های کلسیم، دو لایه سلولی بصورت ساختار بدون آسیب قابل برداشت و بررسی بودند. سلول‌های رنگدانه‌دار شبکیه با ترشحات فاکتورهای القایی خود به عنوان القاگر تمایزی عمل کرده و نقش مهمی در تمایز RPC به سلول‌های عصبی شبکیه (سلول‌های فوتورسپتوری) داشته است، بدین منظور این روش همکشتی برای ادامه مطالعات آینده درمانی مؤثر واقع خواهد شد.

کلیدواژه: سلول‌های ARPE19، سلول‌های پیش‌ساز عصبی شبکیه (RPC)، سلول‌های فوتورسپتوری، DAPT، آلژینات-لامینین111

تاریخ دفاع: تابستان 1398